Zihinsel Yetersizliği Olan Birey : Zihinsel işlevler bakımından farklılık gösteren kavramsal, sosyal, pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan birey olarak tanımlanır.

Zihinsel Yetersizliği Olan Birey :

Zihinsel işlevler bakımından farklılık gösteren kavramsal,sosyal,pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan birey olarak tanımlanır. Bu yetersizlik özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkmaktadır.

Zihinsel yetersizliğin sınıflandırılması

Zeka testlerinin geliştirilmesi ile en yaygın sınıflandırma, zeka puanları kullanılarak yapılan sınıflandırma olmuştur.

Buna göre : ->

  1. Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik (55-70)
  2. Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizlik (40-55)
  3. Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik (25-40) 
  4. Çok Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik (25'den düşük )

1- Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik:

Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği nedeniyle Özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan birey,

2- Orta düzeyde zihinsel yetersizlik:

Temel akademik, günlük ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine yoğun düzeyde ihtiyaç duyan birey,

3- Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik:

Tüm yaşam boyu süren yoğun özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan birey,Öz-bakım becerileri öğretilir.

4- Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizlik:

Öz bakım becerilerinin öğretimi de dahil olmak üzere yaşam boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun Özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan birey olarak tanımlanır.


Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Özellikleri 

A- Bilişsel Özellikleri:

  1. Bellek: Zihinsel yetersizliği olan bireylerde hem uzun hem de kısa süreli bellekte bilgileri toplama ve bu bilgileri kullanmada problem vardır. Öğrendikleri bilgileri kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe aktarmada güçlük yaşamaktadırlar.
  2. Dikkat: Zihinsel yetersizliği olan bireylerde dikkatlerini toplama problemleri ve ayırt etme güçlükleri vardır. Genellikle dikkat kısa sürelidir.
  3. Dil Gelişimi :Dil gelişimindeki problemler;alıcı ve ifade edici dil becerilerilerinde sınırlılık,konuşmayı başlatma güçlüğü,yönerge takip etme sınırlılığı.Dil gelişimlerinde gecikme,telaffuz ve konuşmalarında akıcılık problemleri normal gelişim gösteren akranlarından daha fazladır. Aynı zamanda dili işlevsel olarak kullanmada güçlük yaşamaktadırlar.
  4. Akademik Başarı:Zihinsel yetersizliği olan bireyler normal gelişim gösteren akranlarından akademik alanlarda geri kalmaktadırlar.Okuduğunu anlama-dinlediğini anlama becerilerinde sınırlılıklar vardır.


B- Sosyal Özellikleri:

  1. Sosyal özellikleri: Zihinsel Yetersizliği olan bireylerin pek çoğu sosyal ilişkilerde arkadaş edinme sürecinde güçlük yaşamaktadırlar.
  2. Uyumsal Davranışlar: Uyumsal davranışlar bireyin çevresinin istek ve beklentilerine yanıt vermesi olarak tanımlanır. Bu alanın içinde iletişim,öz bakım,sosyal beceriler,ev yaşamı,boş zaman,sağlık ve güvenlik,kendilik yönelimi,işlevsel akademik beceriler,toplum kaynaklarının kullanımı ve iş girmektedir. Zihinsel yetersizliği olan bireyler, uyumsal davranışlarda güçlük yaşarlar.